سازمان همکاری شانگهای نمادی از زنجیره همگرایی منطقه‌ای در آسیا به شمار می‌رود که به‌واسطه موقعیت اقتصادی و یا اجتماعی کشورهای عضو و همچنین پوشش جغرافیایی این گروه در سطح جهان قابل توجه است.از سویی تفاوت‌های عدیده در زیرساخت‌های اقتصادی کشورهای عضو و سطح درآمدی آن‌ها بررسی شاخص تاب‌آوری در گروه شانگهای بسیار حائز اهمیت است.در واقع شاخص تاب‌آوری به دنبال ارزیابی قابلیت سازگاری اقتصادی یک کشور و یا گروهی از کشورها در مقابل شوک‌های ایجادشده و نهایتاً پتانسیل بازگشت به سطح تعادلی مطلوب است،لذا بررسی سطح تاب‌آوری در گروه شانگهای می‌تواند دورنما و آینده این سازمان را با وضوح بیشتری نشان دهد.در این پژوهش از روش اقتصادسنجی پانل فضایی در دوره زمانی 2019-2013 استفاده شده است.لذا دو معادله بررسی و مدل SEM با روش اثرات تصادفی پذیرفته شده است و نتایج نشان می‌دهد که متغیرهای حجم تجارت و نوآوری بر سرانه تولید ناخالص داخلی، تأثیر مثبت و معناداری دارند.

هدف از این پژوهش تدوین و بررسی مدلی درباره تاب آوری تحصیلی بر اساس شایستگی تحصیلی و با میانجی گری رابطه معلم-شاگرد انجام گرفت. روش پژوهش از نوع همبستگی است و جامعه آماری شامل دانش آموزان دختر و پسر 11 تا 13 ساله منطقه 6 شهر تهران بود که در مقاطع تحصیلی ششم، هفتم و هشتم مشغول به تحصیل بوده و تعداد 300 نفر از آن ها با استفاده از نمونه گیری تصادفی خوشه ای انتخاب شدند. ابزارهای پژوهش شامل پرسش نامه تاب آوری تحصیلی، پرسش نامه رابطه معلم - شاگرد و پرسش نامه شایستگی تحصیلی بود. یافته ها تاثیر کل شایستگی تحصیلی بر تاب آوری تحصیلی و رابطه معلم - شاگرد در سطح 0.01 و تاثیر کل رابطه معلم - شاگرد بر تاب آوری تحصیلی در سطح 0.01 معنادار شد. از این مدل ساختاری می توان برای پیش بینی و مداخله در مورد تاب آوری تحصیلی دانش آموزان نوجوان بهره جست تا از مصائب احتمالی ناشی از ضعف تاب آوری تحصیلی جلوگیری شود.

هدف از پژوهش حاضر بررسی رابطه بین تاب آوری و بهزیستی روان شناختی ورزشکاران رشته های انفرادی با نقش میانجی استرس ادراک شده بود. جامعه آماری این پژوهش را ورزشکاران زن رشته های ورزشی تکواندو و کاراته در سطح قهرمانی و سطح تیم های ملی و عنوان داران کشوری در مقاطع جوانان و نوجوانان تشکیل می دادند. تعداد نمونه 594 نفر و روش نمونه گیری به صورت تصادفی طبقه ای بود. ابزار گردآوری داده ها شامل پرسشنامه بهزیستی روان شناختی ریف (2002) پرسشنامه استرس ادراک شده کوهن (1983) و پرسشنامه تاب آوری کانر- دیویدسون (2003) بود. برای تحلیل داده ها از مدل معادلات ساختاری با استفاده از نرم افزار PLS استفاده شد. نتایج این تحقیق نشان داد رابطه مثبت معناداری بین تاب آوری و استرس ادراک شده با بهزیستی روان شناختی و همچنین بین استرس ادراک شده و تاب آوری وجود داشت(مقدار T-Value بیشتر از 96/1 می باشد). با توجه به این یافته ها، لازم است مربیان و ورزشکاران به نقش تاب آوری در ابعاد گوناگون شخصیت ورزشکاران در ارتقای سلامت روانشناختی و عملکرد ورزشی توجه بیشتری داشته باشند.

زمینه ها و اهداف: هدف این مطالعه، شناسایی و تبیین عوامل زمینه ساز برنامه درسی مبتنی بر تاب آوری و مهارتهای مورد نیاز معلمان مدارس ابتدایی بوده است. روشها: این پژوهش کاربردی بوده و از روش کیفی استفاده شده است. جامعة آماری جمعی از اساتید دانشگاه فرهنگیان (20 نفر استاد متخصص در زمینه مدیریت آموزشی و آموزش ابتدایی)، معلمان (20 نفر معلم نمونه در جشنواره الگوهای تدریس برتر) و متخصصان علوم تربیتی (20 نفر) در سال 1401 بودند، که به روش نمونه-گیری هدفمند 60 نفر از آنان انتخاب گردید. داده های پژوهش از طریق مصاحبة نیمه ساختار یافته گردآوری گردید. برای تعیین روایی مصاحبه از روایی محتوا استفاده شد و پایایی فرم مصاحبه با قرار دادن خلاصة مطالب و مقوله های تعیین شده در اختیار متخصصان بررسی شده است. یافته ها: یافته های کیفی بر اساس گویه بندی و مقوله بندی تحلیل شد. طبق نتایج پژوهش، مهم ترین ویژگیهای مورد نیاز معلمان تاب آور شامل ویژگیهای شخصیتی(خودآگاهی بالا در تدریس مهارت حل مسئله و..)، دانش تخصصی معلم(کارآمدی تخصصی و..)، مهارت حرفه ای معلم(مهارتهای حل مسئله و..)، شیوه تدریس معلم(پرورش حس معنویت و ایمان و..)، تعامل(ارتباط همدلانه و..)، نظم و انضباط(کنترل مداری و..)، نظارت و ارزشیابی(خود نظارتی و..)، فضای کلاسی(نشاط و..)، فناوری آموزشی(فیلم های آموزشی و..) و مهمترین ویژگیهای عناصر برنامه درسی مبتنی بر تاب آور مشتمل بر اهداف (صراحت مهارت محوری)، محتوا( سازنده گرایی)، فعالیتهای یاددهی یادگیری(مهارتهای زندگی) و ارزشیابی می باشد. نتیجه گیری: معلم تاب آور به مثابه مجری برنامه درسی می تواند بستری برای اجرای برنامه درسی کارآمد و اثربخش را ایجاد نماید.

ازدواج به منزلۀ مهم ترین و عالی ترین رسم اجتماعی، برای دستیابی به نیازهای عاطفی افراد همواره مورد تأکید بوده است. دلایل اصلی ازدواج عشق و محبت داشتن به شریک و همراه در زندگی، ارضای نیازهای عاطفی-روانی و افزایش شادی و خشنودی است. لذا، هدف از پژوهش حاضر بررسی اثربخشی زوج درمانی با الگوی EIS بر تاب آوری خانواده و رضایت زناشویی زوجین بود. پژوهش حاضر از نظر هدف از نوع کاربردی و از لحاظ روش بر اساس طرح پژوهش و شیوه انجام، نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون و پس آزمون (با یک گروه آزمایش و یک گروه کنترل و دوره پیگیری سه ماهه) بود. جامعه آماری به کار رفته در پژوهش حاضر شامل کلیه زوجین مراجعه کننده به مراکز مشاوره خانواده و زوج درمانی منطقه 4 تهران در سال 1400 بود و از بین این افراد با استفاده از شیوه نمونه گیری هدفمند تعداد 40 نفر (20 زوج) انتخاب شده و به صورت تصادفی در یک گروه آزمایش (20 نفر یا 10 زوج) و یک گروه کنترل (20 نفر یا 10 زوج) گمارده شدند. سپس، روی گروه آزمایش بسته زوج درمانی مبتنی بر الگوی EIS (Amini et al., 2021) اجرا شد. ابزار پژوهش شامل پرسشنامه تاب آوری خانواده McCubbin et al. (1986) و پرسشنامه رضایت زناشویی ENRICH بود. به منظور تجزیه و تحلیل آماری داده ها از تحلیل واریانس با اندازه گیری های مکرر و آزمون تعقیبی بونفرونی و نسخه 26 نرم افزار SPSS استفاده شد. با توجه به مقدار F و سطح معناداری به دست آمده در متغیر رضایت زناشویی (93/8 = F و 001/0 = P) و تاب آوری خانواده (10/8 = F و 001/0 = P) می توان نتیجه گرفت که متغیر مستقل (زوج درمانی با الگوی EIS) به شکل معناداری باعث تغییر در متغیرهای وابسته (رضایت زناشویی و تاب آوری خانواده) شده است. بنابراین می توان نتیجه گرفت که تغییرات ایجاد شده در متغیرهای وابسته ناشی از اجرای زوج درمانی با الگوی EIS بر گروه آزمایش بود. همچنین نتایج آزمون تعقیبی بونفرونی نشان داد که این تأثیرات پایدار بود. بر اساس یافته های موجود می توان نتیجه گیری نمود که زوج درمانی با الگوی EIS بر رضایت زناشویی و تاب آوری خانواده زوجین مؤثر بود. از این رو، پیشنهاد می شود متخصصین از فنون این رویکرد در کار خود بهره مند شوند.

دانشجویان علوم پزشکی در شرایط مختلف سخت بالینی وچالش های تحصیلی قرار می گیرند. شرایطی که برای تطابق موفقیت آمیز، تاب آوری (Resilience) را به عنوان یک مفهوم چندبعدی برای خود مختاری (autonomy) و خود تنظیمی(Self-regulation) برای دانشجویان ضروری می نماید. فرآیند پویای تاب آوری سبب پیشگیری از یاس و ناامیدی شده و از شکست پیشگیری می نماید. مفهوم تاب آوری از روانشناسی مثبت گرا (Positive psychology) نشات گرفته است که اشاره به مثبت اندیشی دارد. به طوری که فرد به دور از ترس از گذشته یا آینده در زمان سختی ها با محیط، تعامل و سازگاری مثبت (Positive Compatibility) برقرار کرده و با مثبت اندیشی و تصویرسازی ذهنی مثبت (Positive mental imaginary) شرایط را اداره می نماید. چنانچه شخصیت دانشجو بتواند با شرایط سخت و آسیب زایی مانند؛ مراقبت از بیماران در شرایط اوج بیماری کووید 19، تصمیم گیری در مورد مدل مراقبتی مناسب برای تسکین درد بیماران مبتلا به کانسر پیشرفته غیرقابل درمان و یا تصمیم گیری درمورد خانم بارداری که مرگ نوزاد را برای دومین بار یا بیش تر تجربه نموده و اکنون به دنبال چاره جویی است، یا زوجین ناباروری که سالها است به دنبال درمان بوده اند و نتیجه نگرفته اند. البته موارد بسیاری را می توان در پزشکی نام برد که دانشجویان را با تنش وآسیب های روحی مواجه می نماید. در این موقعیت های ناگوار، تاب آوری از مولفه های مهم کنترل استرس های درونی و افزایش توانمندی فرد برای مدیریت شرایط سخت و استرس زا است. مولفه های مهم تاب آوری شامل: خودآگاهی (Self-awareness)، خودمراقبتی (Self-care)، اندیشه ورزی (Thinking) و حفظ دیدگاه وسیع تر (broader perspective) است. دانشجوی تاب آور در شرایط سخت به جای اضطراب، از این مولفه ها استفاده می نماید. او به جای حس ناکامی و شکست، احساسات و هیجانات خود را شناخته و کنترل و مدیریت می نماید در عین حال هم زمان احساسات بیماران و اطرافیانش را درک کرده و با آنها همدلی می کند. با خودمراقبتی و تفکر منطقی وسیع تر برای تسلط بر خویشتن از بروز رفتارهای غیرعادی و اتلاف وقت جلوگیری می نماید. از طرفی اجرای مداخلات مناسب برای افزایش احساسات مثبت و تفکر منطقی و کنترل و مدیریت رفتار همه علاوه بر تاب آوری و سازگاری با موقعیت به انعطاف پذیری شناختی (Cognitive flexibility) و خلاقیت (Creativity) نیز کمک می نماید. با توجه به اهمیت تاب آوری درسلامت روان، این مفهوم پیچیده یک استاندارد طلایی برای اندازه گیری نیاز دارد. البته ابزار های متفاوتی، از جمله مقیاس تاب آوری کانر و دیوید سون (Conner and Davidson Resilience Scale) وجود دارد که در ایران نیز توسط محمدی و همکاران درسال 1384 هنجاریابی شد. همچنین پرسشنامه تاب آوری تحصیلی سامویلز(Samuels) (the academic resilience inventory2004) که در ایران توسط سلطانی نژاد و همکاران 1392روان سنجی شد.

موضوع تاب آوری توجه زیادی را در سال های اخیر به خود جلب کرده است. تاب آوری به قابلیت سیستم در مقابله با اغتشاشات شدید بیرونی اشاره دارد. زمانی یک سیستم تاب آور است که بتواند مخاطرات را جذب کرده خود را با شرایط به سرعت در حال تغییر انطباق دهد، بدون این که کارکرد اصلی خود را از دست بدهد. در این مقاله ما یک الگوی داده ستانده منطقه ای را برای بررسی تاب آوری انرژی یک اقتصاد در الگوی چند کشوری برای سال 2014 استفاده کرده ایم که وابستگی های بین بخشی و بین منطقه ای را در ساختار اقتصادی در نظر می گیرد. این الگو اثرات اختلال تولید انرژی تصادفی بر کل سیستم داده ستانده چند منطقه ای را به شکل کسری تقاضای نهایی محاسبه می کند. نتایج نشان می دهد زمانی که عرضه برق کاهش می یابد تقاضای بخش ها از دیگر حامل های انرژی افزایش می یابد یعنی این حامل های انرژی را جانشین برق می کند، اما در حالت کلی سایر حامل های انرژی جانشین مناسبی برای تمام بخش های اقتصادی نیستند. همچنین در حالت تعامل اقتصادی بروز شوک در یک منطقه توسط دیگر مناطق پوشش داده می شود. بنابراین مشارکت بین مناطق به طور قابل توجهی تاب آوری انرژی فردی و جمعی را بهبود می بخشد.

اهداف: از جمله ابعاد مهم روان شناختی آزادگان که در اغلب جوامع می تواند تهدید شود و در بیشتر مواقع نادیده گرفته شود، کیفیت زندگی، تاب آوری و انعطاف پذیری این افراد است. پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی آموزش تاب آوری بر تاب آوری و کیفیت زندگی آزادگان انجام شد. مواد و روش ها: در این پژوهش نیمه تجربی با طرح پیش آزمون-پس آزمون و پیگیری (دوماهه) با گروه کنترل که در سال 1396 انجام شد، 30 نفر از آزادگان شهرستان دیواندره، استان کردستان به روش نمونه گیری تصادفی ساده انتخاب و به صورت تصادفی به دو گروه آزمایش و کنترل (هر گروه 15 نفر) تقسیم شدند. گروه آزمایش، برنامه آموزش تاب آوری را به مدت 10 جلسه دریافت کرد، ولی گروه کنترل آموزشی دریافت نکرد. برای جمع آوری داده ها، پرسش نامه تاب آوری کانر و دیویدسون (CD-RISC) و پرسش نامه کیفیت زندگی سازمان بهداشت جهانی-فرم کوتاه (WHOQOL-BREF) مورد استفاده قرار گرفت. تجزیه و تحلیل داده ها با استفاده از نرم افزار SPSS 18 و آزمون تحلیل کوواریانس چندمتغیری و تحلیل کوواریانس یک راهه انجام شد. یافته ها: در مراحل پس آزمون و پیگیری، میانگین نمرات تاب آوری و حیطه های روان شناختی، روابط اجتماعی و محیطی کیفیت زندگی در گروه آزمایش از گروه کنترل به طور معنی داری بیشتر بود (0. 001=p)؛ اما بین دو گروه از لحاظ نمرات حیطه جسمی کیفیت زندگی تفاوت معنی دار مشاهده نشد (0. 05>p). نتیجه گیری: آموزش تاب آوری می تواند بر ارتقای کیفیت زندگی و تاب آوری آزادگان تاثیری باثبات و پایدار داشته باشد.

لطفا برای مشاهده چکیده به متن کامل (PDF) مراجعه فرمایید.